Mantelzorger Wendy Kops vraagt de gemeenteraad van Zoetermeer te onderzoeken of kwetsbare inwoners voldoende worden beschermd tegen dakloosheid. Tijdens haar inspraak op donderdagavond 29 oktober beschreef zij hoe een inwoner volgens haar ondanks medische waarschuwingen en gemeentelijke interventies zijn woning verloor. Ook na de ontruiming zou passende ondersteuning zijn uitgebleven.

De Zoetermeerse gemeenteraad vergaderde deze avond in Gouda vanwege onderhoud aan het audiovisuele systeem in de eigen raadzaal.

Kops richtte zich op de verantwoordelijkheid van de gemeente en de samenwerking met woningcorporaties en hulpverleners. Volgens haar zijn er wel beleidskaders en afspraken, maar schiet de uitvoering tekort. Zij wil weten wie ingrijpt wanneer afspraken niet worden nagekomen en het maatschappelijke vangnet onvoldoende werkt.

Signalen te laat opgepakt

Volgens Kops waren de kwetsbaarheid en complexe problemen van de betrokken inwoner bekend bij de gemeente. Toch zouden signalen over dreigend woningverlies aanvankelijk zijn behandeld als een woonkwestie waar de gemeente niet over ging. De juiste ambtenaren raakten volgens haar pas betrokken nadat er al een vonnis lag en een melding was gedaan bij Meldpunt Bezorgd.

Ook stelt zij dat een betrokken ketenpartner gemeentelijke medewerkers niet volgens afspraak informeerde. Latere interventies zouden vervolgens zijn genegeerd. Kops vraagt hoe de gemeente ervoor zorgt dat signalen tijdig worden opgepakt, zonder dat dit afhankelijk is van een vasthoudende mantelzorger.

Vragen over rol woningcorporatie

Kops stelt dat een woningcorporatie gemeentelijke verzoeken om de ontruiming niet uit te voeren naast zich neerlegde. Daarbij was volgens haar gewezen op de medische kwetsbaarheid van de bewoner. Ook verzoeken om een schikking of hoger beroep af te wachten en persoonlijke bezittingen veilig te stellen, zouden zonder resultaat zijn gebleven.

Zij vraagt aandacht voor de naleving van maatschappelijke afspraken en het toezicht daarop. Het gaat haar niet om het opnieuw beoordelen van rechterlijke uitspraken, maar om de bestuurlijke regie en verantwoordelijkheid.

Ondersteuning na ontruiming

Ook na het verlies van de woning bleef hulp volgens Kops uit. Zij noemt het ontbreken van casusregie en ondersteuning bij inkomen, administratie, zorg en ontruimingskosten. Alleen verwijzen naar een daklozenloket is volgens haar onvoldoende wanneer bekend is dat iemand daar door zijn problematiek niet zelfstandig terechtkan.

Daardoor komt veel verantwoordelijkheid bij mantelzorgers te liggen, stelt zij. Ook vreest ze dat tijdelijke opvang door een mantelzorger een structurele woonoplossing kan bemoeilijken, wanneer die opvang wordt beschouwd als beschikbare woonruimte.

Daarnaast vraagt Kops waarom mogelijkheden voor urgentie of directe woningtoewijzing in uitzonderlijke situaties niet eerder worden onderzocht. Volgens haar kan juist het verlies van een vertrouwde woning de situatie van kwetsbare inwoners verder verslechteren.

Ook zorgen over onzichtbare kwetsbare inwoners

Na afloop van de raadsvergadering benadrukt Kops in een bericht op Facebook dat de problematiek volgens haar verder gaat dan mensen die door hun gedrag overlast veroorzaken.

Tijdens de bespreking van het Rekenkameronderzoek naar mensen met onbegrepen gedrag lag de nadruk volgens haar vooral op overlast en psychische ontregeling. Kops vraagt juist aandacht voor inwoners die zich terugtrekken, geen overlast veroorzaken en daardoor buiten bestaande signaleringssystemen kunnen vallen.

Zij vreest dat deze groep onvoldoende wordt gezien en beschermd. Daarbij wijst ze op kwetsbare inwoners die na het verlies van hun woning worden doorverwezen naar een daklozenloket in Den Haag, zonder dat zij zelfstandig in staat zijn de benodigde hulp te regelen.

Volgens Kops is het belangrijk dat de gemeente niet alleen reageert op zichtbare problemen, maar ook oog heeft voor inwoners die zelf niet om hulp vragen.

Politieke belangstelling en gesprek met wethouder

Volgens Kops hebben verschillende politieke partijen belangstelling getoond voor haar verhaal. Zij noemt de SP, die al bij de kwestie betrokken was, en daarnaast PRO, D66, VVD, LHN en CDA. Vertegenwoordigers van deze partijen zouden meer willen weten over de problematiek.

Tijdens het debat stuurde Kops ook een e-mail aan wethouder Frinking. Daarin vroeg zij aandacht voor de manier waarop onbegrepen gedrag wordt gedefinieerd en voor de bescherming van kwetsbare inwoners die buiten beeld blijven.

Na afloop van de vergadering sprak de wethouder haar volgens Kops persoonlijk aan. Frinking zou hebben aangegeven de e-mail te hebben gelezen en binnenkort met haar in gesprek te willen. Dat gesprek moet volgens Kops niet alleen gaan over de individuele situatie die zij onder de aandacht bracht, maar ook over de bredere aanpak van kwetsbare inwoners.

Verzoek aan de raad

“De uitvoering kan worden uitbesteed. De bestuurlijke verantwoordelijkheid niet”, aldus Kops.

Aanvullend op het debat over hulp aan mensen met onbegrepen gedrag, dat donderdagavond op de agenda stond, vraagt zij de raad vergelijkbare dossiers te onderzoeken. Daarmee moet duidelijk worden of sprake is van afzonderlijke incidenten of van structurele tekortkomingen in regie, samenwerking en toezicht.

Kops benadrukt dat het volgens haar niet langer om één individuele situatie gaat, maar om een maatschappelijk probleem. In haar Facebookbericht vat zij haar zorgen samen: “Wie niet wordt gezien, wordt ook niet beschermd. En precies dát moet veranderen.”