De geplande uitbreiding van RandstadRail en het metronet tussen Den Haag en Rotterdam gaat voorlopig niet door. Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat schrapt een rijksbijdrage van 270 miljoen euro. Daardoor komen plannen voor langere RandstadRailtrams in Zoetermeer en extra metro’s op lijn E door Lansingerland stil te liggen. De bestaande verbindingen blijven rijden, maar verbeteringen die nodig zijn om in de toekomst meer reizigers te vervoeren, worden voorlopig niet uitgevoerd zoals gepland.

Het kabinet maakte vrijdag 16 oktober bekend dat het voorrang geeft aan het onderhoud en de vernieuwing van bestaande infrastructuur. Daardoor is er minder geld beschikbaar voor nieuwe wegen en uitbreidingen van het openbaar vervoer.

Een van de projecten die hierdoor wordt geraakt, is de uitbreiding van RandstadRail en het Rotterdamse metronet. In november 2024 maakten het Rijk en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) nog afspraken over een gezamenlijk investeringsprogramma van ongeveer 550 miljoen euro. Daarvan zou het Rijk 270 miljoen euro bijdragen. Met het schrappen van dat bedrag valt een belangrijk deel van de financiering weg.

Langere RandstadRailtrams voorlopig niet mogelijk

De gevolgen zijn onder meer merkbaar voor de uitbreidingsplannen van RandstadRail 3 en 4, die Zoetermeer met Den Haag verbinden. Het was de bedoeling om langere trams in te zetten, zodat per rit meer reizigers kunnen worden vervoerd.

Hiervoor moeten onder meer haltes worden verlengd en aanpassingen worden gedaan aan sporen, wissels en de stroomvoorziening. Ook moeten voertuigen geschikt worden gemaakt om gekoppeld te rijden.

Volgens de eerdere investeringsplannen van de MRDH zijn deze maatregelen nodig om de verwachte reizigersgroei op te vangen. Door het wegvallen van de rijksbijdrage komt de uitvoering van deze uitbreidingen voorlopig op losse schroeven te staan.

Geen extra metro’s op lijn E

Ook het plan om vanaf 2030 iedere vijf minuten een metro tussen Rotterdam en Den Haag te laten rijden, gaat voorlopig niet door. Metrolijn E rijdt onder meer via de stations Rodenrijs en Berkel Westpolder in Lansingerland.

Voor de hogere frequentie zijn extra metrostellen en aanpassingen aan de infrastructuur nodig. De MRDH heeft al nieuwe metrostellen besteld, maar zonder voldoende capaciteit op het spoor kunnen deze niet automatisch worden ingezet om vaker te rijden.

De benodigde infrastructuuraanpassingen maken onderdeel uit van het investeringsprogramma waarvoor de rijksbijdrage nu vervalt.

Ook vernieuwing spoorbeveiliging onzeker

De uitbreiding van RandstadRail en metrolijn E hangt nauw samen met de vernieuwing van de spoorbeveiliging. Tussen Laan van NOI en Leidschenveen maken de RandstadRaillijnen 3 en 4 en metrolijn E gebruik van hetzelfde spoor.

Dit gezamenlijke traject wordt intensief gebruikt. Om in de toekomst meer trams en metro’s te laten rijden, moet de spoorbeveiliging worden vernieuwd.

In juni 2026 startte de MRDH samen met HTM en RET nog een driejarige studie naar een nieuw spoorbeveiligingssysteem. De huidige systemen naderen het einde van hun levensduur en kunnen de verwachte reizigersgroei niet onbeperkt aan.

Welke gevolgen het wegvallen van de rijksbijdrage heeft voor de lopende studie en de uiteindelijke vernieuwing, is nog niet duidelijk.

Gevolgen voor Bleizo en ZoRo nog onduidelijk

Het besluit komt op een moment waarop Zoetermeer en Lansingerland werken aan nieuwe woningbouw- en bereikbaarheidsplannen. Rond station Lansingerland-Zoetermeer moet Bleizo-West worden ontwikkeld, met ruimte voor ongeveer 5.000 woningen.

Begin oktober ondertekenden negen betrokken partijen een intentieovereenkomst voor de verdere ontwikkeling van Bleizo. Een goede aansluiting op het openbaar vervoer is daarbij belangrijk. Daarnaast bestaan al langer plannen voor de ZoRo-verbinding, die het openbaar vervoer tussen Zoetermeer en Rotterdam via Lansingerland moet verbeteren.

Of het schrappen van de 270 miljoen euro ook gevolgen heeft voor deze projecten, is nog niet bekend. Er is vooralsnog geen bevestiging dat de rijksbijdrage specifiek voor Bleizo-West of de ZoRo-verbinding was bestemd.

MRDH wil met kabinet in gesprek

De MRDH reageert kritisch op het besluit van het kabinet. Volgens de vervoersautoriteit is het noodzakelijk om bestaande infrastructuur te onderhouden, maar moet er tegelijkertijd worden geïnvesteerd in uitbreiding van het openbaar vervoer.

De regio verwacht de komende jaren ongeveer 400.000 extra inwoners. Daardoor neemt ook de vraag naar openbaar vervoer toe. Volgens de MRDH verdwijnen de bereikbaarheidsproblemen niet door investeringen uit te stellen.

De vervoersautoriteit wil daarom met het Rijk in gesprek over de financiering van de geplande uitbreidingen. Of de projecten op een later moment alsnog kunnen worden uitgevoerd, hangt onder meer af van nieuwe financiële afspraken.

Voor reizigers in Zoetermeer en Lansingerland verandert er voorlopig niets aan de bestaande dienstregeling. De gevolgen zitten vooral in het uitblijven van de geplande verbeteringen, die het openbaar vervoer in de toekomst meer capaciteit moeten geven.

Beeld: Gemeente Zoetermeer